Γλωσσάριο

Πρόβλεψη αιολικής παραγωγής επόμενης ημέρας

Πρόβλεψη για το πόση ενέργεια θα παραγάγει ένας αιολικός στόλος την επόμενη ημέρα παράδοσης, που γίνεται πριν γίνουν οι συναλλαγές για την ηλεκτρική ενέργεια εκείνης της ημέρας. Στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης η δημοπρασία επόμενης ημέρας κλείνει στις 12:00 CET, οπότε μια πρόβλεψη θεωρείται πρόβλεψη επόμενης ημέρας μόνο αν υπάρχει πριν από αυτή την προθεσμία. Ό,τι δημοσιεύεται αργότερα μπορεί κάλλιστα να είναι ακριβέστερο, αλλά δεν είναι πλέον πρόβλεψη βάσει της οποίας θα μπορούσε κανείς να έχει κάνει συναλλαγές.

Συντελεστής φορτίου (load factor)

Η παραγωγή διαιρεμένη με την εγκατεστημένη ισχύ, εκφρασμένη ως κλάσμα μεταξύ 0 και 1. Ένας στόλος 10 GW που παράγει 3 GW λειτουργεί με συντελεστή φορτίου 0,30. Ο συντελεστής φορτίου είναι η φυσική μονάδα για ένα ιστορικό προβλέψεων που πρέπει να παραμένει συγκρίσιμο επί χρόνια, επειδή οι στόλοι μεγαλώνουν. Ένα ιστορικό σε μεγαβάτ θα φαινόταν να βελτιώνεται κάθε φορά που συνδεόταν ένα νέο αιολικό πάρκο, ενώ ο συντελεστής φορτίου κρατά την κλίμακα σταθερή.

nMAE (κανονικοποιημένο μέσο απόλυτο σφάλμα)

Το μέσο μέγεθος της απόκλισης μιας πρόβλεψης, εκφρασμένο ως ποσοστό της εγκατεστημένης ισχύος. Αν μια ζώνη 10 GW έχει nMAE 4%, η τυπική απόκλιση της πρόβλεψης επόμενης ημέρας είναι περίπου 400 MW. Η κανονικοποίηση με την ισχύ και όχι με την παραγωγή είναι σκόπιμη: ένα ποσοστό της πραγματικής παραγωγής γίνεται ασταθές τις ημέρες με ασθενή άνεμο, όπου μια μικρή απόλυτη απόκλιση μετατρέπεται σε πολύ μεγάλη σχετική, παρόλο που το κόστος για έναν συμμετέχοντα στην αγορά είναι περίπου το ίδιο και στις δύο περιπτώσεις.

Ζώνη προσφορών

Η γεωγραφική περιοχή μέσα στην οποία η ηλεκτρική ενέργεια διαπραγματεύεται σε μία τιμή. Οι ζώνες προσφορών είναι η μονάδα που μετρά για μια πρόβλεψη αιολικής παραγωγής, επειδή σε αυτό το επίπεδο η ενέργεια αγοράζεται, πωλείται και εκκαθαρίζεται. Ορισμένες ζώνες προσφορών είναι ολόκληρες χώρες και ορισμένες χώρες είναι χωρισμένες: η Δανία σε DK1 και DK2, ενώ για το Βέλγιο τα δεδομένα δημοσιεύονται ανά περιφέρεια. Μια πρόβλεψη που δεν ακολουθεί τα όρια της ζώνης προσφορών δεν μπορεί να συγκριθεί με τίποτα από όσα χρησιμοποιεί η αγορά.

ΔΣΜ (Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς)

Η εταιρεία που λειτουργεί το δίκτυο υψηλής τάσης μιας χώρας και διατηρεί την ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης: η Elia στο Βέλγιο, η Energinet στη Δανία, η Fingrid στη Φινλανδία, η Terna στην Ιταλία, η Red Eléctrica στην Ισπανία, η PSE στην Πολωνία, ο NESO στη Μεγάλη Βρετανία, ο ΑΔΜΗΕ στην Ελλάδα και οι αντίστοιχοί τους αλλού. Οι ΔΣΜ δημοσιεύουν τις δικές τους προβλέψεις αιολικής παραγωγής επόμενης ημέρας ως δημόσιο αγαθό, και αυτές οι δημοσιευμένες προβλέψεις είναι η αναφορά με την οποία αξιολογείται το OpenWindCast.

Κόστος αποκλίσεων

Το κόστος που προκύπτει όταν η ποσότητα που πωλήθηκε στην Αγορά Επόμενης Ημέρας δεν είναι η ποσότητα που παραδίδεται πράγματι. Η διαφορά εκκαθαρίζεται στην τιμή αποκλίσεων, η οποία είναι συνήθως χειρότερη από την τιμή επόμενης ημέρας και μπορεί να είναι σημαντικά χειρότερη. Αυτός είναι ο μηχανισμός που μετατρέπει ένα σφάλμα πρόβλεψης σε χρήμα, και γι' αυτό η ακρίβεια της πρόβλεψης έχει τιμή και όχι μόνο ποσοστό.

Περικοπή παραγωγής

Παραγωγή που κρατιέται σκόπιμα κάτω από ό,τι θα επέτρεπε ο άνεμος. Συμβαίνει όταν το δίκτυο δεν μπορεί να απορροφήσει την ενέργεια ή όταν οι τιμές πέφτουν τόσο χαμηλά ώστε δεν συμφέρει η παραγωγή. Η περικοπή έχει σημασία για κάθε ιστορικό προβλέψεων, επειδή σε μια ημέρα περικοπής η μετρημένη παραγωγή είναι χαμηλότερη από ό,τι θα έδινε ο καιρός μόνος του, οπότε το έλλειμμα εμφανίζεται στο μετρημένο σφάλμα κάθε πρόβλεψης για εκείνη την ημέρα.

Εγκατεστημένη ισχύς

Η συνολική ονομαστική ισχύς όλων των ανεμογεννητριών ενός στόλου, δηλαδή όσα θα παρήγαγε ο στόλος αν όλες οι μηχανές λειτουργούσαν ταυτόχρονα με πλήρη ισχύ. Δημοσιεύεται από τον διαχειριστή δικτύου και είναι ο παρονομαστής τόσο στον συντελεστή φορτίου όσο και στο nMAE, και γι' αυτό ένα ιστορικό προβλέψεων πρέπει να την παρακολουθεί καθώς ο στόλος μεγαλώνει.

Τιμή ηλεκτρικής ενέργειας επόμενης ημέρας (τιμή spot)

Η τιμή που ορίζει η δημοπρασία επόμενης ημέρας για κάθε ώρα της αυριανής ημέρας. Στο μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης η δημοπρασία κλείνει στις 12:00 CET, εκκαθαρίζεται στο πλαίσιο της ενιαίας σύζευξης επόμενης ημέρας και ορίζει μία τιμή ανά ώρα για κάθε ζώνη προσφορών. Είναι η τιμή αναφοράς με βάση την οποία διαπραγματεύεται το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη.

Τιμή εκκαθάρισης

Η τιμή στην οποία πράγματι εκκαθαρίστηκε η δημοπρασία επόμενης ημέρας για μια συγκεκριμένη ώρα. Είναι οριστική μόλις δημοσιευτεί, και γι' αυτό μια πρόβλεψη τιμής επόμενης ημέρας μπορεί να αξιολογηθεί το ίδιο απόγευμα που ανακοινώνεται το αποτέλεσμα της δημοπρασίας.

Μέσο απόλυτο σφάλμα (MAE)

Το μέσο μέγεθος της απόκλισης μιας πρόβλεψης, ανεξάρτητα από την κατεύθυνσή της. Για μια πρόβλεψη τιμής εκφράζεται σε ευρώ ανά μεγαβατώρα: MAE 15 σημαίνει ότι η πρόβλεψη απείχε κατά μέσο όρο 15 ευρώ ανά μεγαβατώρα από την τιμή εκκαθάρισης.

Αφελής πρόβλεψη αναφοράς

Ένας απλός κανόνας που προβλέπει μόνο από το πρόσφατο ιστορικό, όπως «αύριο θα είναι όπως χθες» ή «όπως την ίδια ημέρα της περασμένης εβδομάδας». Κάθε πρόβλεψη που αξίζει να χρησιμοποιηθεί πρέπει να τον ξεπερνά. Για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, όπου κανένας διαχειριστής δικτύου δεν δημοσιεύει πρόβλεψη με ιστορικό, ο ισχυρότερος αφελής κανόνας είναι το φυσικό μέτρο σύγκρισης.

Αρνητική τιμή

Μια ώρα κατά την οποία η δημοπρασία επόμενης ημέρας εκκαθαρίζεται κάτω από το μηδέν, οπότε οι παραγωγοί πληρώνουν για να παραδώσουν ενέργεια. Συμβαίνει όταν υπάρχει περισσότερη παραγωγή σχεδόν χωρίς κόστος καυσίμου, κυρίως ηλιακή και αιολική, από όση μπορούν να απορροφήσουν η ζήτηση και οι εξαγωγές, και όταν ορισμένοι παραγωγοί προτιμούν να συνεχίσουν να λειτουργούν παρά να σταματήσουν και να ξαναξεκινήσουν.

Αυτοί οι όροι χρησιμοποιούνται στη μεθοδολογία και σε κάθε σελίδα ζώνης.