Materiały
Słowniczek
Pojęcia używane w tym serwisie, zdefiniowane raz, prostym językiem.
- Prognoza produkcji z wiatru na następny dzień
- Prognoza tego, ile energii wyprodukują farmy wiatrowe w następnym dniu dostawy, sporządzona, zanim energią z tego dnia zacznie się handlować. W większości Europy aukcja rynku dnia następnego zamyka się o 12:00 CET, więc prognoza liczy się jako prognoza na następny dzień tylko wtedy, gdy istnieje przed tym terminem. Wszystko, co zostanie opublikowane później, może być dokładniejsze, ale nie jest już prognozą, na podstawie której ktokolwiek mógłby handlować.
- Współczynnik wykorzystania mocy
- Produkcja podzielona przez moc zainstalowaną, wyrażona jako ułamek od 0 do 1. Farmy o mocy 10 GW, które produkują 3 GW, pracują ze współczynnikiem wykorzystania mocy 0,30. To naturalna jednostka dla historii prognoz, która ma pozostać porównywalna przez lata, bo moce rosną. Historia prowadzona w megawatach wyglądałaby na coraz lepszą za każdym razem, gdy przyłączana jest nowa farma, a współczynnik wykorzystania mocy utrzymuje stałą skalę.
- nMAE (znormalizowany średni błąd bezwzględny)
- Średnia wielkość odchylenia prognozy wyrażona jako odsetek mocy zainstalowanej. Jeśli strefa o mocy 10 GW ma nMAE równe 4%, typowe odchylenie prognozy na następny dzień wynosi około 400 MW. Normalizacja względem mocy, a nie produkcji, jest celowa: odsetek rzeczywistej produkcji staje się niestabilny w dni o słabym wietrze, gdy niewielkie odchylenie bezwzględne zamienia się w bardzo duże względne, choć koszt dla uczestnika rynku jest w obu przypadkach praktycznie taki sam.
- Obszar rynkowy
- Obszar geograficzny, w którym energia elektryczna jest przedmiotem obrotu po jednej cenie. Obszary rynkowe są jednostką, która ma znaczenie dla prognozy wiatrowej, bo na tym poziomie energię się kupuje, sprzedaje i rozlicza. Niektóre obszary to całe kraje, a niektóre kraje są podzielone: Dania na DK1 i DK2, Belgia z danymi raportowanymi według regionów. Prognozy, która nie pokrywa się z granicą obszaru, nie da się porównać z niczym, czego używa rynek.
- OSP (operator systemu przesyłowego)
- Podmiot, który zarządza siecią najwyższych napięć w danym kraju i utrzymuje równowagę między podażą a popytem: Elia w Belgii, Energinet w Danii, Fingrid w Finlandii, Terna we Włoszech, Red Eléctrica w Hiszpanii, PSE w Polsce, NESO w Wielkiej Brytanii i ich odpowiednicy w innych krajach. Operatorzy systemów przesyłowych publikują własne prognozy wiatrowe na następny dzień jako dobro publiczne, a te opublikowane prognozy są punktem odniesienia, względem którego oceniany jest OpenWindCast.
- Koszt niezbilansowania
- To, ile kosztuje sytuacja, w której wolumen sprzedany na rynku dnia następnego nie jest wolumenem faktycznie dostarczonym. Różnica jest rozliczana po cenie niezbilansowania, zwykle gorszej niż cena z rynku dnia następnego, a czasem znacznie gorszej. To mechanizm, który zamienia błąd prognozy w pieniądze, i dlatego dokładność prognozy ma swoją cenę, a nie tylko wartość procentową.
- Ograniczanie produkcji
- Celowe utrzymywanie produkcji poniżej poziomu, na który pozwoliłby wiatr. Dzieje się tak, gdy sieć nie może przyjąć energii albo gdy ceny spadają tak nisko, że wytwarzanie się nie opłaca. Ograniczanie produkcji ma znaczenie dla każdej historii prognoz, ponieważ zmierzona produkcja w dniu z ograniczeniami jest niższa, niż wynikałoby z samej pogody, a ten niedobór pojawia się w zmierzonym błędzie każdej prognozy z tego dnia.
- Moc zainstalowana
- Łączna moc znamionowa wszystkich turbin, czyli to, co wyprodukowałyby farmy, gdyby wszystkie maszyny pracowały jednocześnie z maksymalną mocą. Publikuje ją operator sieci i jest ona mianownikiem zarówno współczynnika wykorzystania mocy, jak i nMAE, dlatego historia prognoz musi ją śledzić w miarę przyrostu mocy.
- Cena energii elektrycznej na rynku dnia następnego
- Cena ustalana dla każdej godziny jutra przez aukcję rynku dnia następnego. W większości Europy aukcja zamyka się o 12:00 CET, odbywa się w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego i ustala jedną cenę na godzinę dla każdego obszaru rynkowego. To cena referencyjna, w odniesieniu do której zawierana jest większość transakcji na energię elektryczną w Europie.
- Cena rozliczeniowa
- Cena, po której aukcja rynku dnia następnego faktycznie rozliczyła się dla danej godziny, nazywana też ceną równowagi. Po opublikowaniu jest ostateczna, dlatego prognozę ceny z rynku dnia następnego można ocenić jeszcze tego samego popołudnia, w którym ogłaszany jest wynik aukcji.
- Średni błąd bezwzględny (MAE)
- Średnia wielkość odchylenia prognozy, niezależnie od jego kierunku. W prognozie ceny podaje się go w euro za megawatogodzinę: MAE równe 15 oznacza, że prognoza odbiegała średnio o 15 euro za megawatogodzinę od ceny rozliczeniowej.
- Prognoza naiwna
- Prosta reguła, która prognozuje wyłącznie na podstawie niedawnej historii, na przykład „jutro będzie jak wczoraj” albo „jak ten sam dzień tydzień temu”. Każda prognoza warta użycia musi ją pokonać. W przypadku cen energii elektrycznej, dla których żaden operator sieci nie publikuje prognozy wraz z historią wyników, najsilniejsza reguła naiwna jest naturalną poprzeczką.
- Cena ujemna
- Godzina, w której aukcja rynku dnia następnego rozlicza się poniżej zera, tak że wytwórcy płacą za dostarczenie energii. Dzieje się tak, gdy produkcji o niemal zerowym koszcie paliwa, głównie ze słońca i wiatru, jest więcej, niż są w stanie wchłonąć zapotrzebowanie i eksport, a niektórzy wytwórcy wolą pracować dalej, niż się wyłączać i ponownie uruchamiać.
Te pojęcia są używane w metodologii i na każdej stronie strefy.